Theo Điều 7 của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, ngày 18 tháng 5 hằng năm chính thức được quy định là:
Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam
Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 01/10/2025, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển quốc gia: từ khoa học công nghệ truyền thống sang hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện.
Trước đây, ngày 18/5 được biết đến là “Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam”. Tuy nhiên, việc bổ sung cụm từ “Đổi mới sáng tạo” phản ánh rõ định hướng mới của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu, AI, chuyển đổi số và kinh tế tri thức đang trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi.
06 định hướng chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 đưa ra 6 định hướng chiến lược lớn:
1. Gắn khoa học công nghệ với tăng trưởng bền vững
Hoạt động khoa học công nghệ phải phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và thích ứng biến đổi khí hậu.
2. Doanh nghiệp là trung tâm đổi mới sáng tạo
Thị trường trở thành động lực chính, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
3. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo
Tập trung xây dựng thể chế, hạ tầng khoa học công nghệ hiện đại và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, minh bạch, hiệu quả.
4. Ưu tiên công nghệ chiến lược và nhân lực chất lượng cao
Việt Nam sẽ tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực có khả năng tạo đột phá như:
- AI
- Bán dẫn
- Công nghệ sinh học
- Dữ liệu lớn
- Công nghệ xanh
Đồng thời thúc đẩy chính sách thu hút nhân tài trong và ngoài nước.
5. Khuyến khích đổi mới sáng tạo mang tính mạo hiểm
Luật mở đường cho:
- Sandbox công nghệ
- Cơ chế chia sẻ rủi ro
- Đầu tư mạo hiểm
- Chính sách tài chính đặc thù
Đây được xem là thay đổi rất đáng chú ý với startup công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
6. Kết nối nguồn lực toàn xã hội
Khuyến khích sự tham gia của:
- Doanh nghiệp
- Viện nghiên cứu
- Trường đại học
- Nhà đầu tư
- Chuyên gia quốc tế
Mục tiêu là đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Luật cũng quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo vệ tính minh bạch, đạo đức nghiên cứu và an toàn công nghệ.
Bao gồm:
- Cản trở hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân
- Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đặt hàng, tài trợ, đánh giá nghiên cứu
- Xuyên tạc kết quả nghiên cứu hoặc phát tán thông tin sai sự thật
- Chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ
- Cố ý che giấu rủi ro gây ảnh hưởng môi trường, sức khỏe cộng đồng
- Tiết lộ hoặc sử dụng trái phép dữ liệu nhạy cảm, ảnh hưởng quyền riêng tư hoặc an ninh quốc gia
Những quy định này cho thấy Việt Nam đang hướng tới mô hình phát triển khoa học công nghệ gắn với:
- Đạo đức AI
- Bảo mật dữ liệu
- Quản trị công nghệ
- Phát triển bền vững
Một bước chuyển quan trọng của Việt Nam trong kỷ nguyên AI
Việc chính thức đưa “Đổi mới sáng tạo” vào tên gọi ngày 18/5 không chỉ là thay đổi mang tính biểu tượng.
Đó là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang dịch chuyển:
từ “nghiên cứu khoa học” sang “thương mại hóa tri thức”
từ “ứng dụng công nghệ” sang “kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo”
Trong thời đại AI và kinh tế số, quốc gia nào làm chủ công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo sẽ sở hữu lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Và ngày 18/5 đang dần trở thành biểu tượng cho khát vọng đó của Việt Nam.
Vina Aspire Insights
Thế giới bản tin | #thegioibantin
